Prins Willem, Corel 1:100 (die van jan/amateur)

[amateur]

Een bouwverslag mag dit niet meer heten, ik ben al een jaartje of wat (sinds december 2000, om precies te zijn) bezig met de Prins Willem van Corel (ter verdediging: het werk heeft een jaartje of twee stil gelegen tussentijds)



Inmiddels ben ik aanbeland bij de tuigage. Beagle schreef ergens: je bent na een dagje werken zo een eind verder, maar zo snel ben ik dus niet. Na een stuk of wat knoopjes heb ik het wel weer gehad, dus verwacht geen snelle ontwikkelingen 

Ik kom ook voortdurend dingen tegen waarvan ik denk dat ik ze in een eerder stadium op had moeten lossen: zoals deze: de sjorringen van de boegspriet horen een veel kleinere touwdiameter te hebben dat Corel ze geeft: dus gaten te groot, dus gaten vullen.



Ik vond de marsen van Corel ook niet mooi, dus die heb ik ook maar aangepast:


En mijn knoopwerk van vandaag:


Nou ja, om eerlijk te zijn: het werk van gisteren. Vandaag stond het schip met de boeg de andere kant op, en deed ik dus de bakboordzijde. Ik wordt er een beetje ongeduldig van: het aantal knoopjes en touwtjes is onnoemelijk groot, en de touwtjes tamelijk klein (dun): per blok worden er drie bindsels om de wanttouwen gezet: een vertikaal in de kruising, en twee horzontaal daar boven en dat doe ik met een dun soort machinegaren (Gutermann, omdat die de  passende kleur hadden. Beetje dikker zou lekkerder werken, maar dit is eigenlijk al te dik). Even voor de schaal: de jufferblokken zijn 3mm in doorsnee, de wanttouwen 0.5 mm, en de lanyards (oeps, hoe heten die dingen in het nederlands ook al weer....) 0.25 mm. Ik ben voorlopig dus nog niet klaar.

De kwaliteit van het touw (Amati) valt me een beetje tegen: de 0.5 mm versie pluist enorm. Niet zo van de rol, maar wel na kleuren (beits op waterbasis). Mijn was krijgt die pluizen wel even glad, maar nadat de terpentijn er helemaal uit verdampt is, begint het pluizen toch weer opnieuw.
Misschien andere was gaan gebuiken  :-\  (of geen macro-foto's meer laten zien )

Volgend weekeinde misschien weer een paar wanttouwen  :azn:
Jan

[amazone]

hoi jan  tog tof dat je het  hier neerzet  kan ik ook een beetje volgen voor de tuiage .  dat is voor mij  ook nog  onbekent terein.

en 3 mm blokken  is echt wel klein hoor ,  dus kan ik er inkomen dat je  na 15  scheel ziet van het priegel werk.

elke keer een beetje en het geraakt zeker af 

[beagle]

voor het maken van het touwwerk van je jufferblokkken.
Gebruik je daar geen hulpstukje voor?

Denk eraan dat je de jufferblokken moet opspannen en je spantouwtje enkel maar voorlopig mag vastmaken.
Na een week of drie is de spanning uit je want en moet je de jufferblokken nog eens bijspannen.  Dan pas daarna kan je best aan de weeflijnen beginnen.
en als al je tuigage klaar is van de mast,  dan nog eens de jufferblokken wat aanspannen en het spantouw op de correcte wijze op het want beleggen en het overtollige touw afknippen.

Niet te snel je spantouw van de jufferblokken knippen en beleggen.... Je zal de eerste en ook de laatste niet zijn die als het schip klaar is met een slap- want zit. :tongue:

[beagle]

Welke was gebruik je om je touwen mee in te strijken en hoe doe je dat.??


Met de correcte bijenwas en de  juiste werkwijze , mag een touw daarna nooit meer pluizen....

PS Je wanttouwen, hun dikte , lijkt mij zo dun ....... wat is de schaal van je schip.?
Volgens Van Ijk:
Grote want  is touw van  8" omtrek.
Fokkewant  is touw van  7"  omtrek
Besaanwant is touw van  5" Omtrek

Het taliewant - de spantouwtjes zijn 3 " omtrek
en  het puttingwant is touw van  2" omtrek

[wim500]

Heel mooi schip Jan !
Had al eens stiekum gekeken op MSW.
Ieder heeft zo zijn eigen tempo en dit tempo kan ik tenminste bijhouden  :laugh:

[SuperSylvester]

Ah kijk, the fellowship of the Dutch shipbuildersguild is almost complete!  :ship:

Ik ken je bouwverslag tot nu toe al van MSW inderdaad, maar op de foto kan ik niet zien/zeggen
dat je touw zo erg pluist of heb je die net pas behandeld.

Wat ik zeker aan jou waardeer; als iets niet goed is, dan zet je de bijl erin  :grin: :grin:

@Erik, ik heb bij mijn Le Tonnant de fockwanten gemaakt, die staat inmiddels al weer bijna een jaar op de zijlijn maar ik hoef
niets na te spannen, de spanning blijft er goed in zitten.


Jack

[amateur]

Welke was gebruik je om je touwen mee in te strijken en hoe doe je dat.??

sssst, niet verder vertellen die van de meubelwinkel om de hoek.

Met de correcte bijenwas en de  juiste werkwijze , mag een touw daarna nooit meer pluizen....

Dus heb ik niet de juiste 

PS Je wanttouwen, hun dikte , lijkt mij zo dun ....... wat is de schaal van je schip.?
Volgens Van Ijk:
Grote want  is touw van  8" omtrek.
Fokkewant  is touw van  7"  omtrek
Besaanwant is touw van  5" Omtrek

Het taliewant - de spantouwtjes zijn 3 " omtrek
en  het puttingwant is touw van  2" omtrek

Ja, en toch kom ik op deze diktes uit. Ik beroep me daarbij op Andersson (the rigging of ships): Hij stelt dat de grote stag 1/6 van de mastdikte is, het fokkewant 2/5 van de stagdikte, en het grootwant 1/2 van de stagdikte. Ik zit met 0.8 en 1.0 resp daar dus nog boven.

Overigens: als ik de maatvoering van Hoving tav Jacht Heemskerk opschaal (106 vs 160 voet) kom ik ook globaal op deze diktes uit. Dik wijkt ook niet heel veel af van deze diktes (ja ik weet iedereen schrijft alles van elkaar over), en ook de verstaging van de Batavia komt in deze buurt uit. (op onderdelen zelfs nog een stukje minder zwaar uitgevoerd):

De verschillende bronnen lijken dus wat betreft het grote want redelijk met elkaar in overeenstemming. Een dikte van 7,5 duim, wat overeenkomt met een diameter van 60 mm, lijkt voor de Batavia een goede keuze. Wat de grote stag betreft liggen de waarden tussen I5 en 18 duim. Gekozen is uiteindelijk voor een dikte van 17 duim of 144 mm. We willen nog opmerken dat diktes in duimen altijd omtrekmaten zijn; diktes in cm en mm zijn diametermaten. In de 17de eeuw waren alleen de eerste in gebruik, tegenwoordig vooral de laatste. Een vuistregel, die ook gehanteerd wordt door de tuigmeester van de Batavia, zegt dat 1 duim omtrek gelijk staat met 8 mm diameter. Deze waarden lijken ook heel redelijk bij vergelijking met een lijstje met gegevens over touwwerk in her pakhuis te Batavia op 9-10-1628. Daar waren o.a. in voorraad : 10 stagen van 12 tot 18 duim en 100 stuks staande want van 5 tot 7 duim. Omdat de Batavia één van de grotere schepen uit die periode was zal het grootste daar op voorkomende want ongeveer overeen moeten komen met her dikste touwwerk van dat soort dat in Indië in reserve was.

Maar je hebt gelijk het lijkt allemaal wat aan de dunne kant ten opzichte van Van IJk. (Maar die volg ik alleen maar als het zo uitkomt, net zoals sommige anderen op dit forum ) Een en ander oogt overigens niet verkeerd op het model (net zoals het ook niet verkeerd oogt op het model dat Ketting maakte, uitgaande van de door hem gegeven maatvoering).

Jan

[luc]

Bedankt Jan om hier een topic te openen.

Kunnen we wat bijleren van een oude rot in het vak.  :grin: :grin:


ps: het slap hangen van de lijnen kan misschien te maken hebben met het zelf maken van je touwen.

[ISOLA2]

Vraagje zou het michien niet handig zijn touw voor te rekken voor het gebruik? Touwwerk dat niet mag rekken is op 1/1 schepen voorgerokken .

[amateur]

Bedankt Jan om hier een topic te openen.

Kunnen we wat bijleren van een oude rot in het vak.  :grin: :grin:


ps: het slap hangen van de lijnen kan misschien te maken hebben met het zelf maken van je touwen.

Zo'n oude rot ben ik niet: PW is mijn eerste echte schip (als je Statenjacht en Smit Rooterdam van Billings niet meetelt)
(en al die dingetjes van authetic ship models zijn ook nauwelijks echte modellen te noemen)

Wat betreft dat slap hangen: ik heb nog nooit mijn eigen touw gemaakt, ik gebruik altijd winkel-materiaal. En het ene is veel gevoeliger voor rek en vocht dan het andere. Mijn Statenjacht is 25 jaar terug getuigd, en heeft nooi last gehad van wat voor slapte in de lijnen. Een paar van mijn kleintjes kunnen dienen als barometer: als het gaat regenen, dan gaat het want doorhangen. 

Probleem bji spannen van een want is ook als dat (los van de vochtwerking, en de rek van het materiaal), de spanning van de wanttouwen beinvloed word door de spanning van zijn buren (en zijn overburen). Ik ga de zaak dus pas volledig onder spanning zetten als alles globaal is gespannen. Daarna naspannen, en tot slot verlijmen. probleemje daarbij is wel dat er nog al wat aan het want vast zit, (stengewant wordt gespannen via het hoofdwant). Helemaal wachten tot alles zit kan dus niet.
Ik had als volgorde in gedachten: Voor de fok alles aanbrengen, 'voorspannen', stag aanbrengen, alles naspannen.  Daarna de grote mast: grootwant aanbrengen, grote stag aanbrengen, naspannen. Vervolgens fokkesteng, grootsteng kruismast.
En tot slot alle weeflijnen.

Het op spanning brengen is sowieso een delicaat zaakje: de houtkwaliteit is her en der (met name hoger op in de mast) dusdanig dat je de mast uit positie kunt trekken door de spanning te hoog te nemen. Kortom: gespannen genoeg om doorzakken tegen te gaan, maar niet zo gespannen dat de mast uit positie gaat....

Jan

[amateur]

Vraagje zou het michien niet handig zijn touw voor te rekken voor het gebruik? Touwwerk dat niet mag rekken is op 1/1 schepen voorgerokken .

Daar heb je een punt (maar dat heb ik dus niet gedaan, - tenzij je drogen onder het gewicht van een wasknijper al rekken noemt    )
Jan

[beagle]

als je zelf touw twijnt of maakt, wordt het na het inwrijven met de was altijd vertikaal opgehangen met een gewichte eraan.
Voor de gewichtjes gebruik ik oude schakels van een metalen ketting waar ik een stukje heb uitgezaagd,  ongeveer een 4 mm. dik rond staal  en  een schakel van ongeveer 30 mm.

Voor je wax van je touwen : http://www.modelships-beagle.eu/faq/map7/a703.htm#beeswax Haal je bijenwas dus niet bij de meubelmaker om de hoekwant daar zitten andere producten in, die we juist niet willen maar ga naar een echte Kunsthandel/ die hebben gezuiverde bijenwas

[amateur]

PS Je wanttouwen, hun dikte , lijkt mij zo dun ....... wat is de schaal van je schip.?
Volgens Van Ijk:
Grote want  is touw van  8" omtrek.
Fokkewant  is touw van  7"  omtrek
Besaanwant is touw van  5" Omtrek

Het taliewant - de spantouwtjes zijn 3 " omtrek
en  het puttingwant is touw van  2" omtrek

Nog een keer naar aanleiding van de diameter van het touwwerk:
8" is ongeveer 8*2.5cm = 20 cm omtrek. Dat komt overeen met een diameter van 20/3.1415 = 6.4 cm. Op een schaal van 1:100 is dat dus 0.6 mm. Dus zit ik met een grootwant van 1.0 mm behoorlijk aan de zware kant, ook vergeleken met Van IJk.
(Corel gelooft het zelf ook niet, en gebruikt voor het grootwant 1.2 mm (en levert iets mee dat zelfs dikker is dan dat)

Jan

[beagle]

Ok jan ik ben overtuigd...

Ik heb wel geschreven  "ze Lijken mij zo dun..  ttz. ze geven mij de indruk van te dun te zijn."
Daarom dat ik de algemene  gemiddelde gangbare maten opgaf.

Het kan ook zijn dat die indruk word gewekt door de kleur van het touw....  bruin ipv van zwart of heel donker bruin..




PS een Amsterdamse duim is wel 26 mm. en geen 25,4 en bij berekenen van touw naar diameter neemt men 3 en niet 3,14 en rond men steeds af of gehele mm. (Afronden.boven)
8 *26= 208/3 = 69 --> 70 mm.   op schaal 1:100  geeft dat dan een touw van 0,7 mm.( 3 strengen van Garen n° 40)

[amateur]

Het kan ook zijn dat die indruk word gewekt door de kleur van het touw....  bruin ipv van zwart of heel donker bruin..

Tja, ik weet het. Probleem was heb gezocht naar een 'off the shelf' kleurtje omdat ik aan zie komen dat het hele proces een paar maanden duurt, en ik dus niet wil dat ik straks moet proberen om mijn oorspronkelijke kleur te reconstrueren. Dat werd uds de donkerste beits (bruintint) die ik kon vinden bij de plaatselijke leverancier.
Ik heb ook een zwart geprobeerd, maar dat oogt wel erg zwaar, ook de (op schaal altijd te grote) knopen krijgen daardoor wel erg veel 'gewicht'. Ofwel: ik koos bewust voor de bruin, maar je hebt gelijk, daar had een drupeltje zwart bijgekund. Ik had gehoopt dat de was het nog een beetje zou opkleuren, maar dat doet het helaas niet.
(Terzijde: zonder flitslicht en macro-lends, en van geruime afstand valt dat bruin niet zo op  )

PS een Amsterdamse duim is wel 26 mm. en geen 25,4 en bij berekenen van touw naar diameter neemt men 3 en niet 3,14 en rond men steeds af of gehele mm. (Afronden.boven)
8 *26= 208/3 = 69 --> 70 mm.   op schaal 1:100  geeft dat dan een touw van 0,7 mm.( 3 strengen van Garen n° 40)

Weer wat geleerd. Maar ook die 0.7 is nog steeds ruim onder de dikte van het feitelijk gebruikte touw. Ik sla overigens niet zelf (geen ruimte/tijd voor en geen zin in), ik koop gewoon bij een internetleverancier.

Jan