Auteur Topic: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch  (gelezen 9810 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #60 Gepost op: oktober 02, 2016, 11:39:51 am »
De wanten zijn nu aangebracht. Na twee keer alles er weer afgehaald te hebben was ik tevreden over de derde keer.
De slordige knoop boven in de mast is het dubbele touw waaraan straks de roede komt te hangen. De kardeelblokken met touwen zijn al wel aangebracht.
Je vind hier geen weeflijnen. Het want werd regelmatig gewijzigd bij het overstag gaan en dan kunnen de vaste weeflijnen er niet zitten. Moest een bemannigslid toch boven in de mast zijn werk doen dan klom hij eenvoudig langs een touw, of op de roede, naar boven.

Ik heb er een tekening bij gehangen van de wanten. Die verschillen niet met dergelijke constructies op  Hollandse schepen (daar niet bij het want!)  alleen zie je hier iedere keer knevels om het deel los te maken dat tijdens het overstag gaan plaats moest maken voor roede/zeil.
Er zijn dus zeven bevestigingspunten aan de binnenkant langs de verschansing en drie van de lijnen zijn bevestigd aan klampen.

Aan de stuurboordkant zie je dat de voorste takel ontbreekt. Die is losgehaald en tegen de mast gebonden omdat die straks in de weg zou zitten als het schip is opgetuigd en het zeil op die plek hangt.

Over het dek heb ik de roede alvast gelegd, ook zie je de uitlegger voor een extra zeil aan de stuurboordkant los over de verschansing liggen.

Het volgende werk is het maken en kleuren van de zeilen. Maar dan kan nog even duren in verband met andere werkzaamheden hier in huis.

Constant


Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #61 Gepost op: november 05, 2016, 14:13:24 pm »
De mastvoet met al een deel van het touwwerk dat daar bevestigd gaat worden.
Op de voorgrond de knevels van de wanten (horizontale stokjes die uit een dubbele lus worden getrokken om meteen het hele want te kunnen lossen. De meest rechtse want is aan de mast gebonden omdat dit touwwerk straks niet van nut is en bovendien plaats moet maken voor het zeil. De beide kardeelblokken zijn zichtbaar en de klauw van de uitzetter. Hier komt straks nog een rak omheen.
Constant


Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #62 Gepost op: november 05, 2016, 15:06:49 pm »
Even een tussendoorfoto omdat op dit moment geverfde onderdelen van de canalboat liggen te drogen.
Het vierkante zeil is aangebracht in de juiste kleur.
 Je ziet dat de brassen naar de boegspriet lopen. Dat is hier noodzakelijk omdat anders bij naar achteren lopende brassen het latijnzeil in de weg zit. Op een tekening van Baugean zie je dat heel duidelijk (posting van 16 juli 2015).

De lijnen daarvan lopen door gaten in de reling naar de ankerbeting. De wijze van bevestiging aan de onderra heb ik van foto's van het statenjacht Utrecht. Blokken aan het zeil bevestigd. Daardoor lopen lijnen die aan de ra zijn bevestigd. De twee overige zeilen zijn geverfd (bruin) en hangen nu te drogen.
Het kluiverzeil heb ik weer opnieuw geknipt voor de juiste maat.
Constant


Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #63 Gepost op: november 08, 2016, 21:58:10 pm »
Twee van de drie zeilen. Het bruine grootzeil is evenals het kluiverzeil nog niet voorzien van lijktouw, dat moet er nog rondom aangelijmd worden met op de hoekpunten lussen. De lijken en de reefband zijn al wel voorzien van lijm, een uiterst geconcentreerd werkje! Als je even over de lijn uitschiet is alles bedorven.
De roede heeft een licht gebogen vorm die ik ook maakte aan het zeil. Aan de roede moet nog een aantal zaken komen. De blokken voor de geitouwen en de bovenbrassen. Die komen er eerst aan voordat ik het zeil er aan vast maak.
De uitzetter voor het kluiverzeil is ook gereed. Het zeil wordt alleen aan één punt vastgezet aan het uiteinde, zoals ook te zien is op mijn vorige posting.
Het derde zeil, de breefok, is al gereed en zichtbaar op mijn vorige posting.
De zeilbanen zijn getekend met inkt uit een Rotringpen.
Constant


Offline amateur

  • Betweter
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.164
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #64 Gepost op: november 09, 2016, 06:42:04 am »
Hallo Constant,

Je hebt het vast al een keer uitgelegd, maar wat bedoel je met 'lijken en reefband zijn al wel voorzien van lijm'? Bedoel je dat je de lijken en de reefband er als een soort dubbeling opgeplakt hebt?

Jan

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #65 Gepost op: november 09, 2016, 08:50:29 am »
De lijken en de reefband zitten er niet opgeplakt. Nadat ik de tekening op het zeil had aangebracht, met zeker een cm rondom als overtollige stof heb ik de reefband en de lijken heel voorzichtig voorzien van lijm (lijmwater, houtlijm). Dit om na droging een enigszins harde rand te hebben die ik makkelijk kon knippen zonder dat de stof uitrafelde. Bovendien heb ik die lijmrand nodig voor het vastlijmen van lijktouw tegen de rand van de stof, en is de reefband voorzien van lijm omdat ik daar de reefknuttles in moet lijmen.
Vooral de samenstelling van het lijmwater luistert heel nauw. Bij te veel water vloeit de vloeistof gemakkelijk uit buiten de lijnen. Bij te weinig water blijft er een glimmende rand over na droging.
Dit hele proces is te vinden op mijn website (groene knop links van deze tekst)
Constant

Offline amateur

  • Betweter
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.164
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #66 Gepost op: november 09, 2016, 09:06:47 am »
Merci!

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #67 Gepost op: november 21, 2016, 19:48:57 pm »
De zeilen allemaal compleet om te worden bevestigd. De roede is niet de zelfde als op mijn vorige posting. Hij bleek iets te kort te zijn en bovendien brak hij bij iets te enthousiast doorbuigen. Een hele nieuwe dus.
Alle zeilen zijn voorzien van lijktouw.
Rondom het latijnzeil zitten nu alle benodigde blokken.
De  bovenbrassen zitten nu allebei aan deze kant, dat wordt op het model de loefzijde.
Verder zijn de reefknuttels aangebracht.
Aan iedere kant twee blokken voor de geitouwen.
Aan het ondereind van de roede twee blokken, als halsbras één blok.
Het kluiverzeil heeft blokken bij de aangrijppunten van de uithouder. Bij de klauw zitten aan beide zijden van de boom klampen.

Bovenstaande werkzaamheden vormden een langdurige klus, voornamelijk omdat alles zo klein is en makkelijk te grof wordt in de uitvoering.
Feitelijk kan ik nu beginnen met optuigen. Dan moeten er nog een aantal dingen aan de romp gedaan worden (ankers, een paar riemen aan de buitenkant en dekgerei in de vorm van vaten en spullen onder dekzeilen, het is tenslotte een vrachtvaarder).

Constant
 


Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #68 Gepost op: november 23, 2016, 09:52:23 am »
Een foto vlak na het optuigen. Een paar dingetjes bevallen me nog niet, maar daar moet ik eerst even een tijdje overheen laten gaan. Zo ben ik er nog niet helemaal uit over de wijze waarop de breefok de onderra ontmoet. Normaal lopen de brassen voor de breefok naar het achterschip, maar Baugean laat zien op vele afbeeldingen dat dit bij Latijns getuigede schepen niet kon.
Verder moet er nog een hoop gebeuren om hem helemaal af te hebben. Ankers, bossen touw op de plekken waar de lijnen aan het schip vast zitten, deklast enz.
Maar ik ben er tot nu toe best tevreden over en het is weer een aanvulling op mijn kleine vloot schepen op de zelfde schaal die allemaal voeren in de Middellandse Zee in de 17e en 18e eeuw.

Constant


Offline Beagle

  • Administrator
  • admiraal
  • ******
  • Berichten: 5.546
  • Geslacht: Man
  • Antwerpen
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #69 Gepost op: november 23, 2016, 14:35:56 pm »
ik moet er altijd aan denken als ik je foto's zie dat het schaal 1:87 is..
dan moet ik in gedachten steeds een loc van Marklïn in gedachten nemen om te kunnen voorstellen hoe klein het allemaal is.



PS Fleischmann  mag ook  maar MarKlïn is korter in het typen. :P
Ship modelling is not a hobby, it has become a way of live. © Brian King.
Als je ouder wordt, wordt alles slechter, behalve het vergeten, dat wordt steeds beter ...
Geen kennis zonder kunde, Geen kunde zonder Kennis. © Ab Hoving

Grtz Erik

Offline Shipbuilder

  • Warhoofd
  • Kapitein
  • *****
  • Berichten: 4.124
  • Geslacht: Man
  • Al meer dan 54 jaar schaalmodellen bekliederaar.
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #70 Gepost op: november 23, 2016, 15:59:53 pm »
Roco is nog korter :)

Prachtig model overigens!
Op de werf:"Rattlesnake","Berlingevalletje","Arleigh Burke destroyer","Bruijne Beer","Halifax" en"HMS Triplex".
Afgebouwd:"HMS Evergreen","Fletcher class destroyer","Flower class corvette"en"Astrolabe".

groetjes, Kees

Offline amateur

  • Betweter
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.164
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #71 Gepost op: november 23, 2016, 19:26:31 pm »
mooi!
Ik heb wel weer een domme (?) vraag over het tuig: die roede heeft twee takels omlaag lopen: die zitten nu allebei aan een kant van het zeil. Moet een van de twee niet gewoon aan de buitenzijde van het zeil lopen (en dan los, en niet strak aangejhaald) ik snap namelijk niet hoe je anders, na overstag gegaan te zijn die talie aande goede kant van het zeil kunt krijgen.

Jan

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #72 Gepost op: november 23, 2016, 20:29:00 pm »
Natuurlijk is dat geen domme vraag in tegendeel! Het maakt het juist leuk dat daar over wordt nagedacht en het houdt mij ook scherp.

In de meeste gevallen zie je op oude afbeeldingen dat de roede wordt tegengehouden door één takel. Die zit afwisselend aan bakboord of stuurboord van het zeil, maar altijd aan de loefzijde. Op tekeningen die aan de lijzijde zijn genomen zou je dan die takel loshangend moeten zien, maar die tekeningen ben ik nog niet tegengekomen. Wat jij dus zegt is inderdaad nog één van die puntjes die mij nog niet echt bevallen, zoals je in mijn vorige posting kunt lezen.

Omdat hier het kluiverzeil meehelpt als het schip voor de wind vaart, dan kan dus de roede nog veel verder naar stuurboord worden gedraaid, zover zelfs dat de takel aan bakboord zijn functie verliest en de takel aan stuurboord zijn taak overneemt. In die zin zijn beide takels van nut. Dat is mijn overweging om er twee te maken, maar ik kan het mis hebben. Ik denk dus dat de kapitein koos voor de overheersende wind, die in dit gebied tamelijk goed per jaargetijde voorspelbaar was, en op die kennis handelde door bij vertrek uit de haven alles van te voren vast te leggen, zodat kon worden voorkomen dat er overstag moest worden gegaan.

Het overstag gaan van dit schip gaat problemen opleveren omdat zowel het kluiverzijl als de breefok in de weg zitten. De roede moet immers rechtop gezet worden en dan draait het zeil voor de mast, om de roede heen naar de andere kant.

Moest dat onverhoopt toch gebeuren dan kon de breefok tot op het dek worden neergelaten, de ra vertikaal worden gezet en de kluiver aan de bovenzijde geheel los worden gehaald.  Pas dan kon de roede passeren. Omdat dan ook de takels zo-wie-zo los moesten zou een bemanningslid, in de roede geklommen, die over de ander kant van de roede kunnen gooien. Dat in de roede klimmen van bemanningsleden wordt vaak afgebeeld.

Al met al nogal omvangrijke operaties (ook voor mijn hersenen).
Dank voor de opmerking!

Constant

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #73 Gepost op: november 24, 2016, 09:08:23 am »
Om nog even terug te komen op die takels aan de roede.

Bij galeotta's was het wel gewoon dat er twee zaten. Op alle oude afbeeldingen die ik heb is te zien dat er naar bakboord en naar stuurboord zo'n takel ging. Mogelijk heeft dat te maken met het feit dat dit primair roeischepen waren en in een gevecht zou het latijnzeil weinig nut hebben. Misschien werd dan de roede met het daar op geborgen zeil op die manier stevig verankerd.

Maar het kan ook heel goed zijn dat op de galeotta's alleen gebruik maakte van het zeil als het schip voor de wind kon lopen. En dan zijn twee takels wel zo handig. Het waren slechte zeilers en aan de wind varen was een hachelijke zaak.
Zo heb ik het ook gemaakt op mijn model, zie de postings over de galeotta.

Het is mijn hoofd nog een discussiepuntje of ik één van de twee takels weg ga laten op de tartane.
We wachten af hoe die discussie in mijn bovenkamer verloopt.

Constant

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: start bouwverslag hist. Tartane (1 : 87) skratch
« Reactie #74 Gepost op: januari 09, 2017, 10:46:41 am »
Nu de narrowboat af is ben ik weer verder gegaan met de tartane.

Ik was niet tevreden met de bevestiging van de breefok aan de onderra. Ik had de blokken aan het zeil bevestigd maar dat leverde een vreemd resultaat op. Zie mijn posting van 23 november.
Dat was prima als de brassen naar achteren zouden lopen, zoals bij een statenjacht, maar liep dat niet goed omdat vanwege het latijnzeil de brassen naar voren moeten lopen, naar de boegspriet.

Ik loste dit op door de blokken aan de ra te bevestigen.
De foto is veel groter dan dat je in werkelijkheid ziet. Op deze opname ontbreekt nog het rak dat de roede tegen de mast houdt.

Constant