Auteur Topic: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken. ---> Voltooid  (gelezen 17347 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken. ---> Voltooid
« Gepost op: april 15, 2015, 07:54:10 am »
Einde 2014 werd er in mijn woonplaats Zutphen een scheepswrak opgegraven. Nadat de archeologen alle onderdelen hadden blootgelegd en gefotografeerd werden de onderdelen overgebracht naar een loods waar het het geheel werd opgemeten en uitgetekend. Na dendrochronologisch onderzoek werd vastgesteld dat het schip gebouwd werd rond het jaar 1647. Inmiddels is er een lijving rapport opgesteld over de onderzoeksresultaten en zijn de zeer uitvoerige tekeningen op schaal 1 : 10 gereed. Ondanks zeer uitvoerig onderzoek blijkt het schip  (nog) niet onder te brengen in een bestaand type, zodat ik de vrijheid neem om hem De Zutphenaar te noemen. Omdat ik goede contacten met de archeologen heb bood ik aan het schip op schaal 1 : 20 na te bouwen, eventueel om ten toon te stellen in het museum. Zoveel is wel duidelijk dat het schip diende als werkschip van de stad Zutphen, voor allerlei doeleinden. Herstel van kademuren, overzetten van vee, vervoer van hooi ed. Uiteraard is er gezocht naar afbeeldingen van dergelijke boten in de 17e eeuw. Vrijwel exact is een schilderij van Jan van Goyen uit 1642 in de Lakenhal in Leiden, waarop ik bij toeval stuitte bij een bezoek aan dat museum. Ik zal verslag doen in een aantal afleveringen over de bouw, waarmee ik inmiddels ben begonnen.
Constant

OttovanZutphen

  • Gast
Re: De Zutphenaar
« Reactie #1 Gepost op: april 15, 2015, 08:56:26 am »
We gaan de vorderingen met interesse volgen!  :D

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar
« Reactie #2 Gepost op: april 15, 2015, 09:01:06 am »
Bijgaand twee van de tekeningen die ik mag plaatsen onder dankvermelding aan Archeologie Zupthen.Daarop is een doorsnede te zien. Vrijwel de hele bakboordzijde is bewaard met onderdelen van een voorplechtje. De plattegrond laat aleen de gevonden onderdelen van de vloer zien. Gestippeld; teruggevonden onderdelen van 13 spantparen en 13 liggers. Over die liggers kwam een vloer (denning) van naaldhout. De rest van het schip is allemaal eiken. Het is dus een niet op steven gebouwde platbodem. Van de boeg (rechts) is vrijwel alles bewaard, van de achtersteven minder. Kennelijk was er geen roer, en werd het schip geboomd. Het schip is uitgetekend in ruim 120 deeltekeningen.
Inmiddels heb ik eiken plankjes laten zagen bij een aannemer van 2, 3 en 5,5 mm dik. Ik bouw het hele schip met gebruikmaking van de gevonden gegevens. Alles wat bekend is wordt van donker eiken, alles wat nieuw is van blank eiken.
Constant

Offline amateur

  • Betweter
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.164
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar
« Reactie #3 Gepost op: april 15, 2015, 15:45:44 pm »
Voor een boot waarin vee vervoerd wordt, heeft hij best wel hoge boorden.
Apart trouwens, die onderste gang langs de bodem, smal plankje vergelekn met de rest.

Jan

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar
« Reactie #4 Gepost op: april 15, 2015, 16:41:06 pm »
De koeien stonden op de bodem, tussen de voorplecht en de achterplecht. Op de bodem lag, op de liggers en de onderste delen van de spantenparen, een vloer van naaldhout. Die vloer is ook aangetroffen. Voor het zwaartepunt van de boot is het natuurlijk wel zo handig dat die beesten zo laag mogelijk stonden. De boot is ruim 12 meter lang, ruimte genoeg dus om een schuine loopplank uit te leggen voor de koeien.
De doorsnede geeft de situatie weer terplaatse van de voorplecht. Onder die plecht zie je dan ook geen vloer. Dat smalle plankje is alleen aangetroffen ter plaatse van de voorplecht. Hij loopt op niets uit en stopt (zie de plattegrond) ter hoogte van een rond gat. Daar gaat hij over in huidgang 31 en 9.
Constant

Offline Beagle

  • Administrator
  • admiraal
  • ******
  • Berichten: 5.546
  • Geslacht: Man
  • Antwerpen
Re: De Zutphenaar
« Reactie #5 Gepost op: april 15, 2015, 18:01:18 pm »
zit op de eerste rij om te kijken wat jij er van maakt.

waarom plankjes van 2,3 en 5,5 mm.    ga je dus op 1:10 werken  en zijn dat dan duimde en twee duimde planken.



[mod mode]  zoals hier gebruikelijk zet even in je titel de schaal en hoe je hem wil afwerken. a.u.b.
dit kan je doen door naar je eerste posting te gaan klikken op verbeteren en de titel aanpassen.
Ship modelling is not a hobby, it has become a way of live. © Brian King.
Als je ouder wordt, wordt alles slechter, behalve het vergeten, dat wordt steeds beter ...
Geen kennis zonder kunde, Geen kunde zonder Kennis. © Ab Hoving

Grtz Erik

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #6 Gepost op: april 15, 2015, 19:34:25 pm »
Hij wordt dus gebouwd op schaal 1 : 20. Plankjes van  2 en  3 en 5,5 mm worden dus dikten van resp. ca 4 cm (vloer en huid), 6 cm (liggers), 11 cm (breedte van de spanten). Daarbij komen nog andere dikten van incidentele onderdelen.
Maar dat gaat allemaal aan de orde komen. Momenteel werk ik aan de vloer (bodem).
Constant

Offline Beagle

  • Administrator
  • admiraal
  • ******
  • Berichten: 5.546
  • Geslacht: Man
  • Antwerpen
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #7 Gepost op: april 15, 2015, 22:02:10 pm »
nog eens over die diktes van planken


heb je rekening gehouden dat al jaren jaren een geschaafde duimse plank 22 mm. is
een 2 duimse = 44mm. en een 3 duimse geschaafd = 66 mm. een 4 duimse = 88mm. is
want dan kom je uit op 1,1 - 2,2 - 3,3 en 4,4  ( daarom dat mij een belletje deed rinkelen op die 5,5 mm. :shock:)
of neem je de maat van enkel gezaagde,niet geschaafde planken. Dan is het wel de volledige duimse maat min de zaagsnede.(4mm)

of neem je als duim geen 2,54  doch de amsterdamse duim...
Ship modelling is not a hobby, it has become a way of live. © Brian King.
Als je ouder wordt, wordt alles slechter, behalve het vergeten, dat wordt steeds beter ...
Geen kennis zonder kunde, Geen kunde zonder Kennis. © Ab Hoving

Grtz Erik

Offline Gep

  • Scheepsjongen
  • *
  • Berichten: 86
  • Geslacht: Man
    • Homepage van Gep
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #8 Gepost op: april 15, 2015, 23:02:18 pm »
Ja, die duimen ........:
Bedenk dat het schip dus uit ±1647 zou zijn!
En er waren vroeger nogal wat duimen (nog afgezien van die waaruit onzin wordt gezogen):

Amsterdamse duim was 2,57393636 cm;
Franse duim was 2,7 cm;
Gelderse of Nijmeegse duim was 2,7 cm;
Hondsbosse en Rijpse duim was 2,4 cm;
Rijnlandse duim was 2,61 cm;
En zo had elke stad/streek zijn eigen duimen, ellen, ponden, enz.
Maar sinds 1958 is een duim (inch) inderdaad per definitie exact 25,4 mm

Bovendien is het voor mij de vraag of elke (kleine) werf in de 17e eeuw altijd uitging van nauwkeurig op een "ronde" maat geschaafde planken/balken, of dat men ook wel uitging van de maat hout die toevallig voor handen was.

En nu zal menigeen me niet geloven (maar 1 april is echt al weer achter de rug!), maar gedurende een korte periode omstreeks 1820 - 1870 was in Nederland een duim per definitie 1 cm!
Een "Nederlandsche el" was toen per definitie 1 meter, en een "Nederlandsch pond" per definitie 1 kilogram !!!
De historie daarvan is mij bekend, maar past waarschijnlijk niet zo bij dit onderwerp.
Ik weet niet of dat toen ook zo was in de "Zuidelijke Nederlanden".

Gep
Elke week een plankje.... maakt een schip in een mensenleven. 
http://home.kpn.nl/gep2/
https://www.youtube.com/user/kragge2

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #9 Gepost op: april 16, 2015, 10:44:30 am »
Over duimen kunnen we nog eindeloos doorgaan, want hoe zag een 17e eeuwse Zutphense duim er uit? Zelfs al zou dat bekend zijn, en dat is vast wel het geval, dan nog heb ik me te houden aan de opgravingsresultaten. Die vermelden dat de planken heel consequent 3,5 cm dik zijn, dus geschuurde en bijgewerkte eiken plankjes van 2 mm komen dan prima overeen. De liggers zijn allemaal 6 cm dik, dus 3 mm eiken. Ze zijn allemaal even dik omdat er een vloer overheen moest. Ze verschillen wel hier en daar in breedte. De spanten zijn vrijwel allemaal gezaagd uit 11 cm dik eikenhout, dus 5,5 op schaal 1 : 20.
Kortom... we hebben het hier over iets wat bestaand is aangetroffen, dus over aanpassen van maten hoeven we het helemaal niet te hebben.
Constant

Offline BertUS

  • Kaapstander Koning
  • Global Moderator
  • Bootsman
  • *****
  • Berichten: 585
    • BertUS Scale Figures
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #10 Gepost op: april 17, 2015, 17:55:33 pm »
Eerlijk begrijp ik de hele verhandelingen over de duimen niet in context met openingsverhaal.
Daarin wordt vermeld dat er een scheepsmodel gebouwd gaat worden in de schaal van 1:20 gebaseerd op het gevonden materiaal. Als die planken strak 35 mm gemeten zijn is het toch simpel die 35 mm te delen door 20? Dan is een duimse maat toch absoluut niet belangrijk. Het wordt een replica aan de hand van gevonden materialen.

Offline amazone

  • Speedy
  • SCHEEPSBOUWMEESTER
  • Kapitein
  • ****
  • Berichten: 4.961
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #11 Gepost op: april 18, 2015, 07:00:52 am »
doet me een beetje denken aan de overzetschuit http://www.modelships-beagle.eu/smf/index.php/topic,1056.0.html  die ik eens gemaakt heb.

veel suc6 en ga met belangstelling volgen.
the end-product is not the model, but the knowledge of the building process itself

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #12 Gepost op: april 18, 2015, 10:48:07 am »
Er zijn wat overeenkomsten met jouw overzetschuit, maar meer dan dat het drijft, geen mast heeft en geen roer is er niet. Ik denk niet dat de Zutphenaar geschikt was voor een koets. Zoals je op het plaatje ziet zijn de passagiers er al, maar de boot moet nog komen. Deze koeien zijn van Schleich. Ze blijken exact op schaal 1 : 20 te zijn. De grootste koe zelfs precies (schofthoogte is vavriabel tussen 150 en 152 cm, deze is op schaal; 150). De archeologen buigen zich nog over de vraag hoe koeien uit die tijd getekend waren (maar eigenlijk geeft Jan van Goyen op zijn schilderij daar al antwoord op) en of ze ook zo groot waren. Ze glimmen nog veel te veel, dus ik ga ze in ieder geval overschilderen. Dat een koe makkelijk aan boord kon komen weet iedereen die de film "fanfare" heeft gezien. Daar klimt een koe op eigen kracht uit een punter, opgejaagd door een hondje (de koe verwoest vervolgens het terras van Krijns).
Constant

Offline BertUS

  • Kaapstander Koning
  • Global Moderator
  • Bootsman
  • *****
  • Berichten: 585
    • BertUS Scale Figures
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #13 Gepost op: april 18, 2015, 11:01:41 am »
Die zwart/witte kunnen prima, al zou ik de spenen wel wat dunner maken, maar die bruine zou volgens mij historisch niet kunnen, volgens mij is dit een gefokt ras uit de schotlander welke begin 20e eeuw pas voorkwam

Offline tartane

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 577
  • Geslacht: Man
Re: De Zutphenaar 1 : 20, skratchbouw, eiken.
« Reactie #14 Gepost op: april 18, 2015, 11:37:22 am »
Jan van Goyen schildert toch echt bruine koeien in 1642. We zien wel.
Bijgaand de onderkant van de bodem in losse delen. Het ziet er vreemd uit, maar klopt wel. Bruin is dus wat is opgegraven. Nummers verwijzen naar de gevonden onderdelen. Bij de pijlen vierkant ingezette stukjes (vermoedelijk verwijderde noesten). Rechts onder in zwart een stuk hout halfhouts ingelaten (in de plank van 3,5 cm!) die een scheur in het hout bijeen moest houden. Die scheur is aan de binnenkant te zien. Uiterst links en rechts hoekig beeindigde delen. Dat is voorlopig, hierop moeten precies de stevens komen, waarna ik het overtollige weg haal. 101, 103 en 105 zijn gebogen, en lopen straks ongeveer 30 cm op naar de achtersteven. 
Constant