Auteur Topic: Bestekken 17e eeuw  (gelezen 22308 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline jean

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 526
  • Geslacht: Man
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #30 Gepost op: oktober 25, 2013, 17:24:12 pm »
Het is inderdaad wel heel erg veel maar zeer waardevolle informatie. Wij moeten daar eens rustig naar kijken om het een beetje te begrijpen. Werner heeft er al 30 jaar naar gekeken, wij willen dat in een ogenblik inzien en dat gaat niet.
Jan

Offline Arjan68

  • VIP all-round prutser
  • Special Guest
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.732
  • Geslacht: Man
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #31 Gepost op: oktober 25, 2013, 17:45:16 pm »
Citaat
ik vind het wel raar dat er niets van de masten in staat  zeker de positie van het kattespoor  vind ik nergens terug

Witsen beschrijft meer dan er in een normaal bestek staat omdat zijn boek ook een naslagwerk moet zijn.

Een bestek beschrijft alleen de zaken die van belang zijn voor de opdrachtgever zo als  de afmetingen van het schip, hoogtes van de dekken en hoe sterk het schip gebouwd moet worden.

De zaken die de vaarkwaliteiten van het schip bepalen worden overgelaten aan de scheepsbouwer omdat die daar de meeste kennis van heeft. Dat zijn dus ook de posities van de masten en het rijzen van het vlak.
"Een schip is altijd een compromis" © Ab Hoving

Offline Arjan68

  • VIP all-round prutser
  • Special Guest
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.732
  • Geslacht: Man
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #32 Gepost op: oktober 25, 2013, 17:52:07 pm »
Wat mij opvalt: het gaat hier om het bestek van oorlogsschepen, maar nergens zie ik vermeld hoeveel stuks geschut er op komen en van welk kaliber. Dat is toch iets wat de scheepsbouwer moet weten om de poorten op de juiste positie te maken en van de juiste grootte ?
"Een schip is altijd een compromis" © Ab Hoving

Werner

  • Gast
Bestekken 17e eeuw
« Reactie #33 Gepost op: oktober 25, 2013, 18:11:47 pm »
het aantal geschut en het kaliber ervan ist in de vlootbouwprogramm niet bij der werf behandelt worden. De Staten Generaal en ook de Admiraliteiten hadden geen gelt (Gulden), om geschut te kopen. In groote vergaderingen - hoog opgehangen - hebben de gedeputeerden pogingen gedaan, welke schepen met welke stukken versien moesten worden. Toen men in 1655/56 eindelijk stukken in Schweden heeft bekomen, kunnen de Schepen met stukken versien worden. De heele 17e eeuw gaat het in de vergaderingen om dit thema. De Scheepsbouwer wist, dat een 130 voet schip omstreek 40 stukken te bekomen had. De Poorten bent bij veelen schepen vaak verandert worden.

Groeten
Werner

Offline Beagle

  • Administrator
  • admiraal
  • ******
  • Berichten: 5.546
  • Geslacht: Man
  • Antwerpen
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #34 Gepost op: oktober 25, 2013, 18:15:30 pm »
30 jaar om die bestekken uit de archieven te snollen.
Ben je wel dikwijls  in het rijksarchief moeten snollen; lijkt me zo.
Ship modelling is not a hobby, it has become a way of live. © Brian King.
Als je ouder wordt, wordt alles slechter, behalve het vergeten, dat wordt steeds beter ...
Geen kennis zonder kunde, Geen kunde zonder Kennis. © Ab Hoving

Grtz Erik

Werner

  • Gast
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #35 Gepost op: oktober 25, 2013, 18:32:30 pm »
Ik gaa een, twee keer per jaar in het archief, en dat sinds 2004. Je kunt veel vinden, als je weet, waar men moet zoeken.

Offline pauwels

  • Bootsman
  • ***
  • Berichten: 576
  • Geslacht: Man
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #36 Gepost op: oktober 25, 2013, 22:30:50 pm »
Er komen nu de grotere oorlogschepen.
Het is een bestek, wat an de behoefte van de Admiraliteit A'dam is angepasst. Het origineel is een bestek, dat vermodelijk op de O.I.C terug gaat? Maar ik kun het niet met zekerheid zeggen. Misschien heeft een Lied in het forum het groote boek van Pieter van Damme over de V.O.C.. Daar staan eenige dingen over de ontwikkeling der Schepen bij de V.O.C.

  Pieter van Dam link, http://www.historici.nl/retroboeken/vandam/#source=2&page=21&size=800&accessor=toc


  meer als 3000 pag.

Werner

  • Gast
Bestek 9, een oorlogschip van 156 voet lengte, omstreeks 1680.
« Reactie #37 Gepost op: oktober 26, 2013, 08:53:44 am »
Hier een ander bestek uit de jaren 1680. het is het 150 voet schip, dat men om 6 voet heeft langer gemaakt. Ook de wijtdte van het schip is op 41 voet gekomen.

Groeten
Werner


Nationaal Archief Den Haag,
Collectie Cornelis de Groot, 1622-1696, nummer toegang 1.10.34,
inventarisnummer 29.

156' Oorlogschip, ca. 1680
.
                   Originalseite 1 - P1080512.JPG
.
             Charter van een Oorlog schip
              van 156 Amsterdammer voeten,
.
Het schip lanck 156. voet, wyt 41. voet, hol 15. voet,
het deck hoogh aen boordt 7 1/2. voet, den back en halff=
deck hooch aen boordt 7. voet, de Cajuyt voor hooch 7 1/2.
voet, achter hoch 8 1/4. voet, de groote hut voor hooch 6 1/2.
voet, achter hoogh 7. voet, de kleyne hut voor hooch 5 1/2.
voet, achter hoogh 6. voet, de kiel lanck 133 1/2. voet dick
23. duym, breet 24. duym, de kiel van 3. stucken soose
te becomen syn, de lassen lanck 9. a 10. voet, yder las 13.
bouts, de stevens dick 17. duym, de voorsteven hoogh
26 3/4. voet, valt 19. voet, de achter steven hoogh 25 3/4.
voet, valt 3 1/2. voet, de heck balck 30. voet dick 17.
duym, breet 19. duym, de heck schutten hooch 25. voet,
wyt 22. voet, de rantsoen houten breet 2 1/2. voet, dick
14. duym 3. worpen met een goet broeckstucke, de huyt
tot aent Barckhout van 4 1/4. duyms hamburger en
Barlynse plancken, de buyckstucken op de kiel dick
14. duym, jnde kimmen dick 12. duym, op boysel
dick 10. duym, op't scheergang dick 9. duym, de stutten
opde hoogte vant deck dick 6 1/2. duym op't boordt 5 1/2.
duym, het hout te verscherven 5. a 6. voet, de oplangen
te verscherven 5. a 6. voet, het kolswyn dick 10. duym
breet 2 1/2. a 2 3/4. voet, te wegeren met een 4. duyms
weger, voorts tot de kimmen toe met 4. duyms we=
gers, de kimmen met 2. wegers van 5. duym dick 2.
balck wegers boven malckanderen, tusschen beyde een
4. duyms weger, de balck wegers dick 6. duym, 2 boven
malckander breet 2 1/2. voet, beyde groote mast 2. goede
banden, yeder bant 2 sitters, wel te verscherven 7. voet,
voor yeder boegh 6. a 7. goede banden, om den anderen
balck, jnt ruym een kattespoor, soo veel sitters en
steeckers als daertoe van noden syn, te verscherven
6. a 7. voet, Een goet focke spoor, noch een bandt aen.
spenen met sitters, 2. spoor knies aen de spiegel,
yeder worp 2. knies 2. heckknies dick 16. duym
de overloops balcken dick 16. duym, breet 19. a 20.
duym wyt 3 1/2. voet van malckander tusschen
.
                   Originalseite 2 - P1080513.JPG
.
de balcken 3. ribben met 2. karveel houten aen ye=
der zy aen yeder balck 2. goede gewassen knies,
lanck vant slach tot de kimmen toe, de nebben lanck
5. a 5 1/2. voet om de anderen balck een steunder
loopt van kimme weger tot aent verdeck toe 4.cant
dick 13. duym, goede klossen tusschen de steunders, dick
12. duym, de Lyffhouten dick 6. duym breet 2 1/2 voet
een setgangh op't Lyffhout dick 4 1/2. duym, de wegers
tusschen de poorten dick 3. duym de balckwegers vant
verdeck dick 4 1/2. duym de balcken vant verdeck 12 1/2.
duym, breet 15. a 16. duym, aen yeder verdeck balck
2. goede gewassen knies, de nebben lanck 4. a 4 1/2. voet,
dick 10. duym, tusschen elcken balck 3. ribben 2. kar=
veel houten, onder en boven de kluysen 2. goede ban=
den 2. goede speenen, dick viecant 20. duym met
syn beting en knies daeraen, den overloop te strycken
met eycke 3. duyms plancken tot de schaerstocken
toe, en voort met geyne 3. duyms plancken jnde
midden, het spint wel affgehouwen de Lyffhouten
op het verdeck dick 5. duym, breet 2 1/4. voet, een
groot spil met 5. gaten, de groote knecht 2. voet
viercant, de focke knecht 20. duym al de rusten
tot dit schip hals klampen, de boven spil met 4.
gaten, het verdeck te strycken met 2 1/2. duyms
deelen droogh het spindt affgehouwen, de Lyffhouten
op't onderste deck dick 5 1/2. duym met traljewerck
op't verdeck de hals hoog voor scheens 5 1/2. voet, de
poorten ondert raahout deur te schieten, de balcken
vant halff deck en back deck dick 8. duym, breet 10. a 11.
duym, de groote mast jnt deck, de groote mast
jnt deck, de hut soo langh met het paveljoen, dat
de besans mast daer in comt te staen, het halff deck
en back met traljenwerck, het halff deck te strycken
met 2. duyms deelen, droogh, het spindt wel affge=
houwen, de kleyne hut te strycken met 1 1/2. deelen
het spindt affgehouwen, voorden back een schot met
een beting balck met kruyshouten, 2. kraenbalc=
ken met haer druckers met een goet Galleoen,
en al wat hout tot een Gallioen van sulcken
schip vereyst werdt, 4. marse schoote knechts 4.
marse val knechts, oock alle de knegten soo
.
                   Originalseite 3 - P1080514.JPG
.
groot en kleyn, niet uygesondert, als tot sulcken
Schip van noden is, alle kruys houten tot het schip, het
bovenste Lyffhout dick op't halff deck en back 3. duym
2. spandt barckhouten onder de poorten dick 7 1/2. duym
breet 15. duym, het eerste spandt boven de poorten,
dick 6 1/2. duym, breet 13. duym, het 2. spandt dick
6. duym, breet 12. duym, het 3. spandt dick 5 1/2. duym
breet 11. duym, het raahout dat op de hoogte van. hals=
mast breet 9. duym, dick 4. duym, de vulling tusschen
de onderste barckhouten dick 5. duym, daer de bossen
in comen, de bree vullingh dick een 4. duyms planck
de vulling boven de poorten dick 3 1/2. duym de vul=
ling ondert raahout dick 2 1/2. duym, de setgang op't
raahout dick 2 1/2. duym, de fortuyningbladen dick
1. duym, een boog boven de back en halffdeck, een
boog boven de hut met toe Galderye, een goet roer,
en roerpen, en kolderstock, de klampen tot de poorten
het hout tot al het Beeltwerck, een schot voorde
Cajuyt, een schot voor beyde de hutten, 2. mael te
braeuwen, met 2. wercken te clameyen 2. mael te
deutelen, de nagelgaaten te booren met een 5. quar=
tiers avegaer van. kiel aff te nagelen tot gelycke
water toe, boven water altemael te spyckeren tot bo=
van aent raahout toe, als een schip by't Landt ge=
maeckt werdt het beschieten van. Cajuyt en hutten,
alle de trappen soo groot als kleyn, de brootcamer,
all de schotten, kombuys, Bottelarye, koyen op P
voorts Beelthoutwers Cooperslager, metzelaer en
Lootgieters,
.
          Al het yserwerck,
.
Jder las jnde kiel 13. bouts gekloncken jnde knies
op steven soo veel bouts als er van noden syn 2. bouts
jnde heckbalck yeder worp een bout, het broeck=
stuck soo veel bouts als van nooden is, yder haeck
van. plancken 2. bouts van onderen tot boven toe,
van. kiel tot de onderste poorten met een groote
duyms bouts avegaer geboort, boven de poorten met
een kleyne duyms bouts avegaer geboort 6. roer=
haecx boven yeder poort een ringh daermen het
.
                   Originalseite 4 - P1080515.JPG
.
schut aen tuyt 2. ringbouts met 2. haeckbouts jnde
heck knies soo veel bouts als van noden is, de banden
elcken gangh ten minsten een bout naeden eysch van't
werck sommige 2. bouts, jnde nebben van. knies 5. a 6.
bouts, voorts soo veel bouts als in soo een schip van no=
den is, de knies op't deck jnde nebben 4. a 5. bouts, de
groote putting bouts dick 1 1/2 duym, de besans puttings
dick 1 1/4. duym, soo veel ringbouts tot het tuyen van.
boodt als daer toe van noden is, ringbouts tot de schooten
al het yserwerck groot en kleyn.

Werner

  • Gast
Bestek 10, een oorlogschip van 160 voet lengte, 1665.
« Reactie #38 Gepost op: oktober 26, 2013, 09:09:23 am »
Ook dese scheepsgroote vinden wij bij Pieter van Dam, maar een wenig anders.

Groeten
Werner

Nationaal Archief Den Haag, Staten-Generaal, mummer toegang 1.01.02, inventarisnummer 5586.

Besteck 160' 40' 14 1/2' Adm. Noord., 1665.
.
                   Originalseite 1 - P1080146.JPG
.
                 Cherter van een schip van Oorloge te
                 maken voor het collegie ter Admiraliteijt
                 int Noorderkwartier op Amsterdamse voeten 11
                 duijm voor een voet
Het schip langh over steven 160 voeten
wijdt                        40 voet
holl                         14 1/2     
daerboven                     7 3/4
de schans even gelijck lopende ontrent de groote mast
de back hoogh                 7 1/2 voet
de hut langh                 30 voet
hoogh 6 voet voor aen, achter hoger tot contentement
vande besteders
op de hals voor scheen de holte     4 1/2 voet
  De kiel van 3 stucken dick 24 duijm int viercant de lassen
langh 10 voet wel versien met bouts, de achter steven langh
28 1/2 voet breet onder 7 voet boven nae behooren
valt 3 3/4 voet dick 18 duijm           
  De voorsteven hoogh inde winckel 26 1/2 voet valt 19 voet
dick 18 duijm breet onder 5 voet inde midden 3 voet boven 4 1/2 voet
het lasch vande voorsteven langh 5 1/2 a 6 voet
  De heckbalck langh 30 voet breet 20 duijm dick 18 duijm
met goede heck steunders, die boven wijdt van malkander
20 voet om achter een goed royael schip te maken
  De rantsoen houten hoogh geset uijt de kiel 15 1/4 voet dick een voet
breet 2 1/2 voet
  twee wulpen met een goed broedingh stuck aen spiegel versien
elck met een goed spantknies wel om wossen
  Een puijck van een knie op de achtersteven en dit alles wel
te bouten en te spijckeren
de buijck stucken dick op de kiel 12 1/2 duijm
op de boven kant vant boeijsel 10 duijm
opde scheergangh 8 1/2 duijm daerboven opt' raehout
6 duijm
.
                   Originalseite 2 - P1080147.JPG
.
geen inhout smalder te maken als 8 duijm omdat het
bequaem nagelt off bout mach werden
t' inhout te verschieten 5 voet niet minder maer wel
meerder, als mede int soch ofte inde pieck wel versien
met om wossen t' willen
de buijten huijt dick vande kiel aff tot het onderste
berchout 4 duijm en dat van Coninghsbergher off
Hamburger plancken
ijder sij twee kimme gangen van vooren tot achteren
dick 5 duijm
de vullingh daert' ganghbort insloten wordt 5 duijm
de breegangh daer de poorten in komen dick 3 1/2 duijm
de gangh daerboven 3 duijm, de haack lassen 4 1/2 voet
de twee onderste berckhouten dick 8 duijm breet 14 1/2
duijm de haack lassen langh 7 voet daerboven 6 voet
het derde berchout dick 7 breet 12 1/2 duijm
het vierde berckhout dick 6 breet 11 1/2 duijm
het raehout 5 duijm en breet 10 duijm dat soo hoogh
te leggen dat de tweede laagh poorten daer royael
onder komen
de bovenste breegangh 2 1/2 duijm de setgangh dick 2 1/2
duijm op dat daer de fortuijninghbladen met een sponningh
in komen van goet wagenschot dick 1 1/4 duijm
de vullingh soo voor als achter onder de rust soo langh
als die is, soo dick te maken als het berckhout daer het
op staet voort ophalen vande puttinghs
alle berckhouts t'raehout te maken van over
Zees hout, en geen Bremerhout aent' schip te gebruijcken
een goet galioen, de wtlegger langh 22 voet, vier knies
aende wtlegger de nebben langh aent' schip 7 voet
aende wtlegger langer, de richels dick 4 duijm, een
eecken knie onder de wtlegger, dit alles wel versien
met bouts en spijckers,
.
                   Originalseite 3 - P1080148.JPG
.
het Kolswijn int ruijm van twee stucken, dick een
voet breet 3 voet met fraije lassen van 7 voet
het slemphout van een goet omwassen hout
niet gebrant het onder end dick 11 duijm het
boven end 8 duijm breet nae den eijsch, aen
wedersijden een weger dick 6 duijm breet
2 1/4 voet,
de wegers int' vlack dick 4 duijm, drie stijve kimmewegers
elck dick 5 duijm, de wegers boven de kimmen 3 1/2 duijm
tot de balckweger toe
twee back wegers onder malkander d'eene breet
2 1/2 voet d'ander 2 voet dick 6 duijm
de weger opt' ganghbort 4 1/2 duijm
de bovenste backweger 4 1/2 duijm breet 2 1/2 voet
tusschen beijden met grenen plancken te wegeren van
3 duijm dick het spint wel affgehouwen
de overloopsbalcken dick 17 duijm int viercant 7
duijm bochts aen ijder eijnde versien met een goed spant
knies wel omgewossen langh van nebben 5 voeten
wel langer, maer niet corter, de onder ende soolaegh
tot aende kimmen toe, om d'andere balck een kattespoor
met een goet spant sitters, te verschieten 5 voet en
6 banden onder de overloop, met een focke spoor ijder
een spant sitters
after int' sock 4 banden met haer sitters 2 fraije
knies aende broeckingh
bijde groote mast twee kattespooren met 4 sitters
om d'andere balck een steunder vande kimmen aff tot
aen d'onder cant vant boevenet toe, dick een voet breet
10 duijm met goede clossen draems wijs dick 1. voet
de gangh borden breet 2 voet dick 6 duijm
.
                   Originalseite 4 - P1080149.JPG
.
de overloop met 4 eecken gangen aen boord dick 3 duijm
twee schaerstocken aen ijder sijd een voren tot achteren
dick 6 duijm breet 14 duijm, d'anderen nae behooren,
tusschen de balcken 3 ribben  met goede carvielhouten
daer onder dick 6 duijm int' viercant
voort' de overloop dicht gestreecken met drie duijms
grenen hout t'spint wel affgehouwen
de visscher eerst langhs scheerstocken dick 6 duijm dan de
visscher dwarsscheeps dick 10 duijm breet 5 voet langh
nae behooren
een goede betingh met sijn spenen en knies tot contante=
ment vande besteders
een goede pisback een voetingh daer onder van 6 duijm
int' viercant, de planck die daer op staet dick
4 duijm, inde voetingh gesponnight
Tusschen beijde overlopen drie banden, en soo veel kluijsen als
de besteder believen sal en dat met goede cluijshouten
een groote met een kleijne spil het groote dick 2 1/4
voet het ander 1 1/4 voet beijde wel versien met goede pallen
een grenen schot voor de contstapelscamer in malcander
gespont
de dael te cleeden
t'roer met sijn toebehooren
de boevenets balcken breet 13 duijm diep 12 duijm
wijd van malkanderen 3 1/2 voet, als mede de onderste
8 duijm bochts en beijde de laege balcken boven mal=
kander, omdat de eijnde vande steunders daer in
konnen gesloten ...xden(?) sijn, ider balck versien met een
goet spant knies de nebben langh 4 voet wel langer
maer niet corter, de ander eijnde soo laegh als de besteder
sal believen met
ribben en nangen als onder
.
                   Originalseite 5 - P1080150.JPG
.
het ganghbort dick 5 duijm breet 1 3/4 voet de scheer=
stocken dick 6 1/2 duijm breet 14 duijm
soo veel luijcken en tralij luijcken als de besteders
sal believen, mitsgaders de ribben
het wageschot tot de tralij luijcken dick 3/4 duijm
t' boevenet gestreecken van grenen deelen die droogh
sijn dick 2 1/2 duijm het spint wel affgehouwen
soo veel knechten, soo groot swaer als de
besteders sal believen
de weger opt boevenets ganghbort dick 3 1/2 duijm
het decksel 3 duijm
de binnen bosbanck int' midden dick 6 duijm achter
en voor nae behooren
de backwegers van schans en back dick 3 duijm
tusschen beijden met 2 duijms grenenhout te
wegeren
de balcken van schans en back diep 7 1/2 duijm en
breet 9 1/2 duijm, ider balck een goet spant knies
de balcken van den anderen 4 1/2 voet maer soo ver
de cajuijt loopt 3 1/2 voet, en tusschen ijder balck
3 ribben
voor met een schild
een kraenbalck met sijn knies, de kraenbalck
dick 15 duijm int' viercant
de balck gestreecken met 2 duijms delen het spint
wel affgehouwen en de back soo langh als de
besteder sal believen
de schans gestreecken met 2 duijms deelen, de hut gestreecken met 2 duijms
deelen, en een goede voetingh daer t'schot op komt
.
                   Originalseite 6 - P1080152.JPG
.
soo veel trappen als de besteders believen sal
cruijshouten, schote blocx, bossen oock sware gillinghhouten
de groote rust dick 4 1/2 duijm
de fock en besaensrust dick 4 duijm
een goet hackebort met galderijen en beeltwerck tot contentement van de
besteders
twee sware halshouten
de cruijtcamer, brootcamers, seijlcamer, schipper hooghbootmans en soo veel
camers als de besteders believen sal, als mede koijen dit alles van goede
drooge deelen
soo den om de pompenspil, combuijsen bottelerij tot contentement vande
besteders
dit alles wel vast te spijckeren en te bouten vant water aff tot boventoe,
tot believen vande besteders
het schip te drijven met twee wercken, en wel te clamaijen 2 mael deutelen,
soo binnen als buijten
dit klampreed aff te timmeren, dat het schip bequaem is om in zee te gaen
het beeltsnijden, cajuijt beschieten, schilderen, ijserwerck spijckers en
bouts werck, pick en teer tot laste vande besteders
alle verder deelen banden overloop schans en back heel droogh t'spint wel
affgehouwen
alle de plancken soo binnen als buijten van
.
                   Originalseite 7 - P1080153.JPG
.
Coninghsberger oft Hamburger hout, dat heel
gaef is, oock geen vierich hout aen het schip
te maecken
oock geen binnen sponninge aen plancken
off berckhouts te maken

Werner

  • Gast
Bestek 11, een oorlogschip van 165 voet lengte, 1666.
« Reactie #39 Gepost op: oktober 26, 2013, 09:24:20 am »
Nog een bestek.

Groeten
Werner


Nationaal Archief, Den Haag, C. Colterman, 1664-1701, nummer toegang 1.10.91, inventarisnummer 8.

Oorlogschip van 165 voet, 1666

.
        Originalseite -1- P1090971.JPG
.
   Besteck en. Conditien,
   waer op de Hoogh Mogende Heeren
   Staten Generael der vereenichde
   Nederlanden van meeninge syn doorde
   Heeren der selve Gedepud. Aen te besteden
   een Schip van Oorloge langh ende
   wyt als volght,
                                1.
Eerstelyck sal t' Schop langh syn over Stevens 165.
amsterdammer voeten tot 11 duymen de voet wyt 43. voet,
hol int' ruym 16 ½. Voet 3. duym, hoogh onder syn deck 7 ¾ voet
daer boven, te weten het reehout, hoogh 5 ½ voet, om
bequaem daer onder door te schieten, de Schans ende bacq
hoogh uyt het verdeck 7 voet,
                                2.
De Kiel sal moeten werden gemaeckt van drie stucken
soo die te becomen syn dick 25. duym viercant in den midden
wegen, voor diep 25. duym, ende aende Hielingh diep 18 duym
de lassen van Kiel moeten langh syn 11. voet, ende by aldien
die stucken niet te becomen syn, de Kiel te maecken
van vier stucken, dick viercant 27.  duym, de lassen langh
12. voet,
                                3.
De Voorsteven ind winckel hoogh 27 ¼ voet, te weeten
de binnencanten, sal bocht hebben 5 ½. Voet, dick 20. duym
boven breet 38. duym, onder naerden eysch vant' werck
ende dat met een goet Slemphiut, over Kiel ende Steven
gevrocht, sal moeten vallen 24. voet,
                                4.
Den Achtersteven sal langh wesen inden winckel 27 ½ voet,
dick 20. duym, boven breet 26 ½ duym, op de Kielstreek 7. voet
ende dat met een goede ongewassen Knie wel gesloten,
met een haeck inde Steven gemaeckt, ende deselve wel
gebouwt, oock sal de Steven vallen 3 ½ voet,
                                5.
De Heckbalck sal langh wesen 31. voet, dick 20. duym viercant
de Randsoen houten dick 13. a 14. duym, breet 2 ½ voet; soo
veel Wrangen jnden Spiegel te maecken, als men sal ordonneren
met vier poorten aende selver, Ende sullen de Wintveeringen
moeten langh wesen 28. voet, ende boven wyt staen 23.
voet,
                                6.
De Wrangen op de Kiel moeten diep syn 14. duym, inde Kimmen
diep 13. duym, op Scheerstroock dick 9. duym, boven opt' Rhee=
hout 5 ¼ duym, dick, t' selve hout moet 6. a 7. voet verscherven
oock mede te verscherven de Sitters Catte Spooren, ende alwaer
de verschervingh vant' ovenstaende hout, niet vallen can,
.
        Originalseite -2- P1090972.JPG
.
sullen de aennemers gehouden syn, t' selve met calven dicht te
maecken, van achteren tot vooren toe, ende sullen soo veel
enckel hout inde vloet wercken, als t' mogelyck wesen sal, oock
de Sitters ende Catte Spooren, mitsges. Steunders sso dick ende
swaer te maecken, als men sal ordonneren,
                                7.
De Plancken vande huyt moeten dick syn 4 ¼ duym vande Kiel
aff tot aent' onderste berghout toe,
                                8.
Sullen maecken twee Span barckhouten, onder de poorten
t' onderste dick 8 ½ duym, ende het bovenste dick 8 duym,
yder breet 18 duym, het derde Span barckhout boven de
Poorten dick 7. duym breet 15. duym, ende het vierde barckhout
dick 6. duym, breet 14. duym,
                                9.
Het Rheehout sal dick wesen 5 ¼. Duym, de Setgangen opt' Rhee=
hout dick 2 ¼ duym, het wagenschot tot de vertuyningen dick
5/4 duym, de Scheerstroocken tusschen de onderste Barckhouten
daer den Overloop ingeslooten wert dick 5. duym, de Plancken
inde breegangh dick 4. duym, ende de Plancken daer de tweede
Verdeck ingeslooten wert, boven de breegangh dick 3 ½ duym
alsmede de Plancken inde bovenste gangh ondert Reehout
dick 3. duym
                                10.
Alle de Rusten opde Syde moeten dick syn 4 ½ duym, de
besaen resten dick 3. duym, ende de Halsclampen te maecken
ende te stellen, voor inden bough, drie Plancken onder de barck=
houten te verdubbelen voorde anckers, ende tusschen de
barckhouten van gelycken, alles op een Planck lencken van
4. duym,
                                11.
Het Saethout moet dick syn 12. duym, breet 2 ½ voet,
de wegers vant' Saethout aff, tot de Kimmwegers toe 4 ½
duym, daer in te leggen 4 Kimmwegers yder dick 6. duym, ende
voort vande Kimmwegers tot aende Balckwegers, de Wegers
dick 4 ¼ duym, de Balckwegers dick 7. duym, te weten de
bovenste breet 2 ½ voet, ende den ondersten balckweger
dick 7. duym, breet 2 ¼. Voet,
                                12.
De Balcken int' Ruym moeten dick wesen 18. a 19. duym
breet 19. a 20. duym, ende moeten van. anderen leggen 3 ½
voet, yder Balck sal moeten gesloten werden met 2. goede Knien,
de twee Mastbalcken, sullen yder hebben vier Knies, inde nebben
te slaen 6. 7. a 8. bouts tusschen yder Balcq 4. grieten met twee
Clabbayen, yder dick 4. duym viercant, int' ruym te stellen
vanden onderen balck een Kattespoor, met haer Sitters en
Stuinders, en achter en voor te leggen soo veel Banden met
haer Spooren, oock mede de Spiegel te besetten met bequame
ongewassen Knies, soo aen Wrangen, als aen Brouck stucken
soo alsmen sal ordonneren,
.
        Originalseite -3- P1090973.JPG
.
                                13.
Int' Ruym te maecken seven Cruyssen die (v)rant' Ganghboort
affschieten tot aende Kimmen toe, ende selve met
Swaluven inden anderen gelaten werden soo dieck ende breet
alsmen t' sal ordonneren,
                                14.
De Ganghboorden van. Overloop sullen dick moeten syn 6 ½ duym
breet 24. duym, met borsten over de Balcken gelaten, de
selve wel gevought ende vastgemaeckt,
                                15.
De Schaerstocken vanden overloop sullen dick wesen 6 ¼ duym
breet 20. duym, ende met dubbele borsten over de Balcken
gelaten worden,
                                16.
Op den overloop te maecken 15. Poorten, een bequame Betingh
met een goede Spil, en. Vissingen, den Overloop te decken
met Plancken van 3 ¼ duym, ende soo veel Luycken te maecken
als men sal ordonneren,
                                17.
Sullen werden gelegt twee Banden op den Overloop, ende onder
de Boughspriet, soo men sal ordonneren,
                                18.
Het verdecksel sal loopen van vooren tot achteren toe, de
Balcken vant' Verdeck moeten diep syn 14. duym, breet 15. a
16. duym, moet bocht hebben negen duym,
                                19.
Den Balck versien met een gort Spant Knie, ende moet
slagh hebben tot den bovencant vanden ondersten Setweger
toe, moeten wesen twee setwegers boven den anderen, yder
Setweger een voet breet, de lassen wel te verscherven, ende
moeten dick wesen 4 ¼ duym, d' ander Wegers sullen dick
wesen drie duym,
                                20.
De Gangh boorden vant' Verdeck moeten dick wesen 5. duym, breet
20. duym, de Schaerstocken vant' Verdeck sullen dick syn 7. duym
breet 17. a 18. duym, met dübbel borsten, over de Balcken
gelaten werden, tusschen yder balck vier grieten, met twee
clabbayen, yder griet dick 3 ½ duym viercant, ende de clabbayen
dick 4. duym viercant, dit Verdeck te decken met deelen
van 2 ½ duym, het spint wel affgehouwen van onderen wel
glat geschaeft,
                                21.
De vloer vande Cajuyt, sal mede moeten wel glat geschaeft
syn, de Cajuyt en. de Hutten sullen moeten werden beschooten
en versien van taefels en bancken, soo als de selve behooren
te wesen, ende sulcx alsmen die sal ordonneren, aen de inde
Cajuyt te maken en bequaen te beschieten, met Caffsiens(?),
Tre foortiens(?), ledicant, slaepbancken, wyn, en bierkelders, alles
soomen t' sal ordonneren, wel te maken ende te leveren tot
clamprede incluys, niet uytgesondert, soo t' Schip varen moet,
.
        Originalseite -4- P1090974.JPG
.
                                22.
Tusschen de Schaerstocken te maecken goet roosterwerck, de
grieten vande selve dick vier duym viercant, de latten
moeten breet syn 4. duym, ende dick ¾ duym, opt' deck
te stellen twee Spillen met 14. Poorten, soomen sal
ordonneren,
                                23.
De Setwegers vant' verdeck sullen dick syn vier duym
ende moeten twee boven malcanderen gestelt werden, breet
een voet, tot aende ondercant vande Poorten, de Wegers
boven de Setwegers met deelen van twee duyms dick, het
Spint wel affgehouwen,
                                24.
De Bantwegers vant' Verdeck ende Back moeten dick
wesen 3 ½. Duym, breet 18. duym, de Balcken vant' Halffdeck
ende Back sullen dick syn 9. duym, breet 11. a 12. duym
de ganghboorden vant Halffdeck, ende Bacq sullen dick syn
3. duym, breet 19. a 20. duym, de Schaerstocken vant cleyn
Roosterwerck sullen dick syn 4 ½ duym, breet 14. a 15. duym
te decken met balckdeelen van twee duym dick, het
Spint wel affgehouwen, ende t' Roosterwerck te maecken
soo men t' sal ordonneren, van onderen alles wel glat geschaeft,
op t' gangboort te setten een Setweger dick 2. duym
daerop wel dicht geschandeckt,
                                25.
De groote hut sal moeten langh syn, ende loopen verby de
besanmast, ende noch een Cleyn hut daerboven
soot' sal werden geordonneert, oock te maecken een bequaem
Vinckenet, vande groote Mast aff, tot voor op de Bacq,
                                26.
Alle de Koyen, Schermen, ende Borstplancken, beschotten
Pilaren, rotgangen, Schilden, Trappen, Knechten, Schotsblocken,
Cruyshouten, ende alle de Clampen, soomen t' sal ordonneren,
Int ruym te maecken een bequaem Voorgat, Cabelgat
alle de Koyen, Casiens(?), Spisback, Beschotten, Cruytcamer
Brootcamer Combuys, Cardoeskisten, Bottelrye, Zeylcamer
soo wegens de Heeren besteders sal weden geordonneert
ende sulcx te doen van drooge pottery deelen,
                                27.
Sal mede maecken een bequaemen gangbaer Roer, ende
alles te stellen soo t' vaeren moet, met twee Roer
Pennen,
                                28.
Mede te maecken twee winckel Knies, boven opt' Heck
tegens het Boort aen, met twee Knies, byt' Schot van.
Cajuyt, Insgelycx het achterwerck met syn Gallerien
alsmede het Schip van achteren dicht te maecken met drooge
deelen dick 1 ½ duym, ende daer overheen verdubbelt met
droogh Wageschot van een halven duym, met nogh vyff Stuynders
daer men t' sal ordoneren boven den Overloop;
.
        Originalseite -5- P1090975.JPG
.
                                29.
Sal mede maecken een bequaem Gallion, met alles daer
toe behoorens, soo men sal ordonneren, tot contentment
vande Heeren Besteders,
                                30.
Sullen stellen soo veel gangbare ende bequaeme Pompen
als men sal ordonneren,
                                31.
De aennemers sullen gehouden syn, t' Schip tweemael t' calle=
fateren, soo binnen als buyten, ende te calmayen van onderen
vande Kiel aff, tot boven aende overloop toe,
                                32.
De aennemers sullen gehouden syn te maecken, ende te leveren
alle t' hout tottet Beeldwerck, het Beeltwerck t' voughen
ende wederom te stellen alle t' gesneden is, Ende sullen
mede het pick, teer, most, werck, oock goede bequame
nagels van goet droogh hout moet leveren, ende gehouden
syn, t' selve Schip te picken ende teeren nae behooren,
                                33.
Is mede conditie, ende wert oock bedongen, dat d' aennemers
niet en sullen vermogen dit Schip te maken anders als met
Danzicker, off Hamborger plancken, oock geen Bremer hout
aen t' selve t' moegen verwercken;
                                34.
Dit Schip sal moeten werden gemaeckt op Senten, ende sullen
oock de Stevens, Heckbalck, ende Randsoen houten,
niet anders mogen werden gemaeckt, als van Roet
off Wesels hout,
                                35.
D' aennemers sullen gehouden sy, alle de Masten te stellen
ende te beclampen, oock vast te maecken, ende daerby
te leveren, Penterbalck, vier Anckerstocken, ende alle
de Trappen, mitsgaders alles wat aent' Huystimmer
werck dependeert,
                                36.
De Heeren besteders sullen leveren tottet maecken vant'
voorts Schip alle het Yserwerck, ende snyden vant beelt
werck, mitsgaders t' Schilderwerck, Coperslager
Lootgieter, Metselaer, ende Glasmaecker, ende dat
daer aen dependeert, sull coomen alles tot laste vande
Heeren besteders,
                                37.
Dit Schip sal moeten werden gebouwt hier ter Stede
ofte by gelegen Steden, ende Plaetsen, gelegen op de
Maze, ende gemaeckt onder de opsicht vanden Raedt
ter Admrlt. alhier, ofte derselve Gecom. mitsgrs.
Volgens de ordonnantie, ende het goetvinden van Salomon
vanden Tempel, Schip timmerman vant' voorts Collegie
ofte den geenen die haere Ed: Mo: daer toe sullen
.
         Originalseite -6- P1090976.JPG
.
ordonneren, by wien oock het hout dat daer aen sal comen
verwerckt ende geconsumeert te werden, alvooren sal
moeten werden gevisiteert ende geapprobreet, ende bevonden
werden daer ander eenich onbequaen hout gebracht te syn,
dattet selve by hem vande tempel coste den geenen daer
toe te ordonneren sal mogen werden gebrackt(?), ende op syn
ordre by d' aennemers sonder eenigh tegen spreken daer uyt
genomen, ende met goet ende bequamen hout t' synen genouge
wedrom verbetret, clot welcken eynde sal oock den
gemelten vanden Tempel ordonneren in wat forme t' voorts
Schip sal werden geseth ende geschoren, ende vervolgens syn
ordre gevolght tot het Schip t' eenemael sal wesen
opgemaeckt,
                                38.
Het Schip aff getimmert wesende, sall t' selve tot coste
vande aennemers inde Haringsvliet, ofte voorde Palen
van dese Staet aende [.........] moeten werden gelevert,
                                39.
Indien in dit Besteck yetwes mochte vergeten syn, ofte
nagelaten syn t' stellen, ende t' werck nochtens volgens
den Eysch vant' werck nootsaekelyck darin behoorde gemaeckt
te wesen, sullen de aennemers gehouden syn, t' selve te
maecken ende voldoen, sonder eenich buytenwerck daer
voor te mogen pretenderen,
                                40.
De Heeren besteders beloven mits desen de aennemers de te
beloven penningen te betalen als volght, namentlyck het
eerste derdepart als de Steven sullen wesen gerecht
het tweedepart soo wanneer t' Schip by de Heeren
besteders opgenomen, ende t' Besteck voldaen sal syn,
                                41.
Ende ten eynde de aennemers vant' voorts Schip van
haer betalinge te vollen gerust, ende des te meer verskert
mogen syn, soo weert aen yder een behout gemaeckt, als
dat de Heeren Staten van Hollandt ende Westvrieslandt
by Resolutie ende aenschryvens van 28 July deser Jaer
hebben goetgevonden te interponeren haer credit, ende beloof
uyt derselven provintiale quote sullen betaelen t' geene
de bestedinge vant' Schip sal comen te bedragen,
                                42.
D' aennemers vant' voorts Schip sullen gehouden syn, t' selve
compleet, gereet, ende affgetimmert te leveren voorde
Stadt Rotterdam als hier boven articulo 38. is geseyt
omme doorde Heeren haer Ho: Mo: Gedep., opgenomen
te connen werden, voorden 1 July 1667 ende indien de aennemers,
.
        Originalseite -7- P1090977.JPG
.
op den voorts tyt haer aengenomen Werck ter plaetse
als vooren niet compleet comen op te leveren, sullen daer
voor verbeuren een poene van vierhondert guldens ende
voorts noch vyfftich guldens daeghs, voor yder dag die war
het opgeleveren vant' aengenomen werck, naer dat van.
voorts 1 July sullen comen te loopen,
                                43.
Die den minsten insetters is, sal genieten tot een treck(?)
openningh, twee hondert vyfftich guldens, ende den geenen
die t' gelt treckt, sal verbonden syn, t' Schip tot
soodanigh pryse te moeten maecken ende leveren indien
de Heeren besteders sullen believen,
Ende sal by naeder opveylinge t' Schip weden aenbesteet
ende gegunt aenden geenen die tot de misnte prys
t' selve sal comen aen te nemen,
Op alle welcke Conditien, ende op de bovenstaende
Charter, is by Jacob Jansen de Jonge, ende Frans Huygens
aengenomen een Schip te bouwen, ende alsoo te leveren
voorde Somme [.....] Negenentsestich duysent guldens
tot [......] Stuyvers t' stuck,
Gelyck mede op deselve Conditie ende Charter
is aengenomen te maecken, soodanigh Schip ter
gelycke Somme van Negenentsestich duysent Car:(?)
guldens, by Jan Francken wonende tot Dordrecht
Aldus is dese bestedinge gedaen doorden Heere Dirck
van den Dussen, Gedpud. ter vergaderinge vande
Hoogh Mogende Heeren Staten Generael der
vereenichde Nederlanden, gecommitteert in
Rotterdam desen 4 November 1666 ende ter
selve dage syde voorts aennemers respective [........],
onderstont my present, G was getp.
                M.v.d. Broeck


                Schepen
Bestedinge van twee Schep. Boven
vands' bewuste 12 groote Schepen
van Oorloge tot Rotterdam ge.
door de Heere vander Dussen t
overstaen van vier Ste[.....],
het Collegie ter Admilt. tot
voorts, volgens Rapport van
Novemb 1666

Werner

  • Gast
Bestek 12, een oorlogschip van 170 voet lengte, omstreek 1680.
« Reactie #40 Gepost op: oktober 26, 2013, 09:34:50 am »
Dit is het laatste van de bestekken.

Groeten
Werner

Nationaal Archief Den Haag,
Collectie Cornelis de Groot, 1622-1696, nummer toegang 1.10.34, inventarisnummer 29.


170' oorlogschip, 1680, Adm. A'dam
.
                 Originalseite 1 - P1080494.JPG
.
    Concept vande raeden van Amsterdam         Stucken, lang, wydt, hol Amst.
    Charter van een Oorlog schip lang               80  - 170 -  43 - 16
    170 voet amsterdammer voeten,                ---------------------------
Het schip langh 170 voet wydt 43 # voedt --    Concept Noorderquartier
hol 16 voet het eerste deck hoogh aen     |       80  - 170 -  42 - 15 1/2
boort 8 voeten, het tweede deck hoogh     |
aen boort 7 voeten het darde deck 6 3/4     -# geoordeel de wyte van 42 voeten
voeten, de Cajuyt voor hoogh 7 1/2 voet        genoegh te wesen hol 15 1/2
achter hoogh 8 voet, de groote hut voor         wel te syen,
hoog 6 1/2 voet achter hoogh 7 voet, de
cleyne hut voor hoogh 5 1/2 voet achter
hoogh 6 voet, de kiel lang # 146 1/2 voet     # de kiel lang 150 voet om redenen
dick 25 duym, de kiel van dry stucken              de stevens minder dan vallen om
soo se te bekomen syn, de lassen lang 10 a      te meerder vlack te hebben en by
11 voet, yder las 13 bouts, de stevens              gevolgen vlotter te doen gaen,
dick # 19 duym de voorsteven hoogh 28 1/2  # de voor steven 18 duym dick
voet valt # 20 voet, de achter steven            # de voor steven te vallen 17 voet
hoogh 28 1/2 voet valt # 3 3/4 voet, de        # de achter steven valt 3 voet
heck balck lang # 31 voet dick 19 duym        # de heck balck lang 32 voet
breet 21 duym, de heck stutten hoogh
27 1/4 voet, wydt # 22 3/4 voeten, de rantsoen    # de heck stutten wydt
houten breet 2 1/2 voet dick 14 duym                      23 voet 
dry wurpen met een goedt broeckstuck
de huyt tot aent berckhout van 4 1/4
duyms hamburger en baklyner(?) planc=
ken, de buyck stucken op de kiel
dick 15 duym, inde kimmen dick 12 1/2
duym op't borsel(?) dick 10 1/2 duym           # de    # op't scheerganck dick
stutten op de hooghte vant' deck dick                          9 1/2 duym
6 1/2 duym op't boort 5 1/2 duym het hout
te verscherven 6 a 7 voeten de oplangen
te verscherven 5 a 6 voet het kolswyn
dick 12 duym breet 2 1/2 a 2 3/4 voet
te weegeren met een 5 duyms weeger
voorts tot de kimmen toe met 4
duyms plancken te weegeren de kimmen
met 2 weegers van 5 duym dick, 2
balck weegers boven malkanderen
tusschen beyden een 4 duyms weeger
de balck weegers dick 6 1/2 duym                / de scheergang dick 9 duym
twee boven malkander breet 2 1/2 voet
by de groote mast 2 goede banden
yder band 2 sitters wel te verscher=
ven 6 a 7 voet, voor in de boegh
6 a 7 goede banden, om den anderen
balck int' ruym een katte spoor soo
veel sitters en steeckers als daer toe
van nooden syn te verscherven
.
                 Originalseite 2 - P1080495.JPG
.
6 a 7 voet, een goet focke spoor nogh
een band aen de spenen met sitters, 2 spoor
knies, aen de spiegel soo veel banden
en steeckers achter in de spiegel alst be=
hoort, yder wurp 2 knies 2 heck knies
dick 18 duym, de oover loops balcken dick
19 duym breet 20 a 21 duym, wydt 3 1/2
voet van malkander, tusschen de balcken
3 ribben met 2 karveel houten aen yder
syd, aen yder balck 2 goede gewassen
knies lang van't slagh tot de kimmen
toe de nebben lang 5 a 5 1/2 voet om den
anderen balck een steunder de loopt van
de kimme weeger tot aent' verdeck
toe vier kant dick 13 duym, goede
klossen tusschen de steunders dick 12 duym
de lyfhouten dick 6 duym # breet 2 1/2 voet        # bovenste lyfhout op't darde
een setgang op't lyfhout dick 5 duym                      deck dick 4 duym
de weegers tusschen de poorten dick 3
duym de balck weegers vant verdeck
dick 4 1/2 duym, de balcken vant' verdeck
dick 13 1/2 duym breet 15 a 16 duym
aen yder verdecks balck 2 goede gewas=
sen knies, de nebben lang 4 a 5 voet
dick 11 duym, tusschen elcken balck 3 rib=
ben 2 karveel houten onder en boven de
kluysen 2 goede banden, 2 goede spenen
dick vierkant 22 duym met syn be=
tings en knies daer aen, de overloop te
stryken met eyke dry duyms plancken
tot de schaerstocken toe, en voorts met
greenen 3 duyms deelen in de midden
het spint wel afgehouwen, de lyfhouten
op het deck dick 5 1/2 duym breet 2 1/4
voet, een groote spil met 5 gaeten, de
groote knecht 2 voet vier kant, de
focke knecht 20 duym, alle de rusten
tot dit schip, hals klampen, de boven
spil met 4 gaeten, het 2 deck te stryken
met 2 1/2 duyms deelen droogh het spint
afgehouwen met tralywerck deurgaens
op't verdeck, de lyfhouten op't onderste
deck dick 6 duym, de balcken van het
darde deck dick 9 duym breet 10 a 11
duym, de hut soo lang met het pavil=
.
                 Originalseite 3 - P1080496.JPG
.
joen dat de besans mast daer in
komt te staen, het darde deck deur=
gaens met tralywerck te stryken
met 2 duyms deelen droogh het spint wel
afgehouwen, de kleyne hut te stryken
met 1 1/2 duyms deelen het spint afge=
houwen voor een schot met een beting
balck, met kruys houten, 2 kraen bal=
ken met haer druckers met een
goet galioen, en al wat hout tot een galioen
van sulcken ship vereyscht wert
4 marsse schoote knechts, 2 marsse val
knechts, oock alle de knechten, soo groot
als kleyn niet uyt gesondert als tot
sulken schip van nooden is alle Cajuyt
houten tot het schip, # het bovenste lyf=         # het bovenst lyffhout opt' derde
hout dick op't darde deck 3 duym                        deck dick 3 1/2 duym,
2 spant berckhouten onder de poorten
dick 8 duym breet 16 duym het eerste
spant boven de poorten dick 6 1/2 duym
breet 13 duym, # het tweede spant dick         # dit is het derde spandt dick
6 duym breet 12 duym het darde spant             6 1/2 duym
breet 11 duym dick 5 1/2 duym, het raa            Jck segge het 4. spandt dick
hout op de hoogte vande hals mast breet           6 duym
9 duym dick 4 duym, de vulling tusschen           breet 11 1/2 duym
de # onderste berckhouten dick 5 1/2 duym    # Jck verstae dat het schip een
daer de bossen in koomen, de breevulling           berckhout meer moet hebben, als
dick 4 1/4 duyms plancken, de vulling bo=          hier staet doordien, het 3.
ven de poorten 3 1/2 duym de vulling on=          vaste overtoren heeft, dick 5
der t' raahout dick 2 1/2 duym, de set=              duym breet 10 duym en dat boven
gang op't raahout dick 2 1/2 duym                     de bovenste poorten,
de fortuyningblaeden dick 1 duym
een boogh boven de hut met toe gaal=
deryen, een goet roer en roerpen een
kolder stock de klampen tot de poorten
het hout tot alhet beeld werck een
schot voor de cajuyt een schot voor
beyde de hutten 2 mael te breuwen met
2 wercke te clameyen 2 mael deu=
teln de nagelgaeten te booren met een
groot 5 quartiers avegaer van de
kiel af te nagelen tot gelyke waeter
toe, boven waeter altemael te spy=
.
                 Originalseite 4 - P1080497.JPG
.
keren tot boven aen't ronhout toe
het beschieten vande Cajuyt en hutten
alle de trappen soo groot en kleyn
de broot kamer, al de schotten, kombuys
bottelarye koyen etc voort beelthouwer
kooperslaeger, metselaer en lootgie=
ter,
.
         al het yserwerck
.
yder las in de kiel 13 bouts gekloncken
inde knies, op't steven soo veel bouts
als ser van nooden is, 2 bouts inde heck
balck, yder wurp 1 bout het broeck
stuck soo veel bouts als van nooden
is, yder haeck vande plancken 2 bouts
van onderen tot boven toe, vande kiel
tot de onderste poorten met een groote
duyms bouts avegaer geboort, boven
de poorten met een kleyne duyms bouts
avegaer geboort, 7 roer haecks, boven
yder poort een ring daer men het schut
aentuyt, yder poort 2 ringbouts met
2 haeckbouts, inde heck knies soo veel
bouts als van nooden is, de banden elcken
gang ten minsten een bout nae den eysch
vant werck, sommige 2 bouts, inde
nebben van de knies 5 a 6 bouts voorts
soo veel bouts als tot soo een schip van nooden
is, de knies op't verdeck inde nebben
4 a 5 bouts, de groote putting bouts
dick 1 1/2 duym de besans puttings dick
1 1/4 duym soo veel ringbouts tot het
tuyen van de boot als van nooden
is, ringbouts tot de schooten, al het yser
werck soo groot als kleyn,

Offline BertUS

  • Kaapstander Koning
  • Global Moderator
  • Bootsman
  • *****
  • Berichten: 585
    • BertUS Scale Figures
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #41 Gepost op: oktober 26, 2013, 10:02:07 am »
Okee, ik ga nu in de noob modus, Werner, ik weet niet of je de term kent, maar het betekend niets anders dan dat ik domme vragen gan stellen die hpogstwaarschijnlijk bij meerdere leden aanwezig zullen zijn, maar die misschien niet gesteld durven worden vanwege de aanwezige expertise hier.

Goed, ik heb de verscheidende bestekken door zitten worstelen en buiten het feit om dat ik mij heb gerealiseerd dat de taal enorm veranderd is, ook de maatvoering. Op zich zijn het duidelijke bestekken maar ik mis de voor mij cruciale spanten, de opbouw hiervam en de vorm. Nu zijn er blijkbaar afbeeldingen bij die bestekken waarin de spantvorm getekend staat. Het grootspant zal daar 1 van zijn, maar getuige de diverse discussies over de boegopbouw, vind ik dit niet terug. Is dit terug te voeren naar een algemeen idee, basisplan waraan elke scheepsbouwer cq. Werf zich hield? Zoiets als dat iedereen weet hoe een auto er uot moet zien in de basis. Hoe kan Arjan een tekening maken van die bestekken, of gebruikt hjj tijdsgenoten van die schepen als voorbeeldvoor de rompvorm. Als alleen met dit soort bestekken werd gewerkt hoe is er dan eem evolutie mogelijk in de rompvorm door de tijd heen. Is dat imnovatie per werf of scheepsbouwer, of puur copy paste vanaf andere schepen met lichtelijke detailveranderingen al dan niet per ongeluk ontstaan. Natuurlijk lan ik dit hoogstwaarschijnlijk googlen en ben ik dat ergens ook moreel wel verplicht omdat ik nu in 5 minuten wil weten, waar onder jij, Ab en Erik jaren over gedaan hebben, maar ik vind het prettig om het van gedreven modelbouwers en speurders te horen omdat er dan een stuk menselijkheid en passie in voorkomt en geen droge opsomming van gegevens die mij als modelbouwer al gauw de kop te boven gaan

Offline amateur

  • Betweter
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.164
  • Geslacht: Man
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #42 Gepost op: oktober 26, 2013, 10:14:34 am »
Ik denk dat het is zoals Dirk het ook gedaan heeft:
Uit het bestek heb je een paar ijkpunten van de maat (hoogte, breedte, holte) en op basis daarvan en de nodige ervaring 'zo doen we dat nou eenmaal altijd) viel er dus blijkbaar een schip van te maken.
IK heb bij Dirk Utrecht ook heel erg weinig tekening gezien, en toch is dat opeens een 'echt' schip geworden.....
Het vak 'technisch tekenen' is hier te lande pas heel laat uitgevonden.

Jan

Offline BertUS

  • Kaapstander Koning
  • Global Moderator
  • Bootsman
  • *****
  • Berichten: 585
    • BertUS Scale Figures
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #43 Gepost op: oktober 26, 2013, 10:20:27 am »
Apart dat er dan dus vroeger veel meer kennis was dan, nu moet werkelijk eerst alles uitgetekend zijn op de pc voor je wat kan doen. Krijg je wel direct veel meer respect voor dat soort mensen, en voor Dirk, al heeft tie dan wel een bouwmaatje I. N. Ternet genaamd, hihi

Offline amateur

  • Betweter
  • Officier
  • ****
  • Berichten: 2.164
  • Geslacht: Man
Re: Bestekken 17e eeuw
« Reactie #44 Gepost op: oktober 26, 2013, 10:26:40 am »
Maar dat is toch met meer dingen zo?
Probeer nu nog maar eens mensen te vinden die vuurstenen bijlen of klompen kunnen maken, huizen bouwen zonder constructietekeningen, visnetten boeten. Wie kan er nu nog in MS-basic programmeren  :D?
Sommige kennis gaat verloren, nieuwe kennis komt er bij. Zoiets noemt men geloof ik 'vooruitgang'  :mrgreen:
Het levert inderdaad wel die paradox op van 'kennis die verloren is'. En dat levert dan weer zoiets als het vak 'experimentele archeologie'.

Jan